Vleugellam-prijs

In 2026 wordt een muziekprijs in het leven geroepen genaamd Vleugellam ter grootte van € 21.37 (hoe is dit bedrag tot stand gekomen..?) die elke twee jaar van harte zal worden uitgereikt aan de meest 'opvallende' pianist die dit land voortbracht.

Alleen beroerd spelende lieden die de oren teisteren met slaapverwekkende interpretaties, overbodige cd-opnames, ijdeltuiterij en een hoop lawaai, komen in aanmerking. Dus dat zijn er nogal wat, mijn hemel!

Een frappant voorbeeld is de omhooggevallen Soerjadi maar die zal deze prijs toch nooit krijgen, hoewel-ie een topkandidaat is. Misschien postuum mijnheer de voorzitter? opperde onlangs een sterk beneveld redactielid maar zelfs dan niet.

Behalve het hierboven genoemde bedrag, bestaat de prijs bestaat verder uit een grafisch fraai vormgegeven zeefdruk en is de verwachting dat alleen al hierom de kandidaten in rijen van vier staan opgesteld. Verder krijgt de winnaar of winnares i.p.v. een bos Teunisbloemen (Oenothera biennis) of een fles Stroh 80, een schattige plant. 

Mocht u kandidaten willen voordragen, dan wordt u vriendelijk verzocht dit kenbaar te maken via tijdvoortegengas.blogspot.com t.a.v. de redactie.
Details over hoe & wat worden in maart van dit jaar wereldkundig gemaakt. Dat de toekenning van de prijs de (klassieke) muziekwereld lichtelijk zal doen trillen, is inmiddels zeker. De 5-koppige redactie is buitengewoon verheugd dat de verwachte reuring zal leiden tot een strengere schifting van wat een goede en serieus te nemen pianist is en wie beslist niet. Voorbeelden te over dus helaas is de laatstgenoemde categorie steeds in de meerderheid.
De dag waarop de winnaar van de Vleugellam-prijs bekend wordt gemaakt, is vrijdag 25 september 2026. De uitreiking vindt plaats op een nog nader te bepalen tijd en plaats en wordt pas een twee weken na de 25ste september, bekend gemaakt. 

Eeuwige roem is daarna zijn/haar deel. 

Spannend!

Anastasia Kobekina Bach Suite 6 Prelude

Calov-Bijbel Bach (Facsimile-Uitgave - 3 delen in cassette)

  

Wat had Johann Sebastian Bach op zijn boekenplank staan? Daar hebben we een lijst van. Maar de boeken zelf gingen allemaal verloren.
Allemaal? Nee.
Het boek dat voor Bach het belangrijkste was, zijn Bijbel, is bewaard gebleven.
Dat boek, het meest bijzondere document uit Bachs leven, komt nu beschikbaar als unieke facsimile-uitgave. Dat betekent dat er een heruitgave wordt gemaakt die er tot in de details uitziet zoals het origineel. Compleet met eigenhandige aantekeningen van Bach zelf. 

Bach maakte intensief gebruik van zijn bijbel: hij onderstreepte passages, corrigeerde fouten en zette er eigenhandig allerlei opmerkingen bij. Het origineel van deze bijbel bevindt zich in een bibliotheek in St. Louis, Missouri. Verenigde Staten. Uitgeverij Van Wijnen heeft er, in een beperkte oplage, een uniek kunstfacsimile van gemaakt.

Deze uitgave bestaat uit drie enorme boekdelen in een houten cassette. De Bach-bijbel is een prachtige uitgave, zowel voor liefhebbers van bijzondere boeken als voor liefhebbers van de muziek van Bach. Er worden 500 exemplaren met de hand genummerd, wat elk exemplaar van deze Bijbel uniek maakt.

 

De componist Johann Sebastian Bach maakte nog veel meer aantekeningen in zijn eigen Bijbel dan tot nog toe bekend was. Dat blijkt uit een compleet overzicht van prof. dr. Albert Clement dat is gepubliceerd ter gelegenheid van de verschijning van de zogenaamde “Bachbijbel”; een facsimile van Bachs eigen persoonlijke Lutherbijbel-met-commentaar. Tot nog toe werd uitgegaan van iets meer dan 330 markeringen van Bachs hand. In zijn overzicht, gebaseerd op een intensieve bestudering van de facsimile-uitgave, komt Clement tot bijna 500 markeringen.

Op 10 juni 2023 is in de Thomaskirche in Leipzig het eerste exemplaar van Bachs persoonlijke Bijbel teruggebracht naar Bachs kerk.

Al vele jaren bevindt zich de grote driedelige Bijbeluitgave met commentaar samengesteld door Abraham Calov, ooit eigendom van J.S. Bach, in een bibliotheek in St. Louis in de Verenigde Staten.

In de afgelopen jaren is van deze omvangrijke uitgave in drie banden een zogenaamde facsimile-heruitgave gemaakt: een uiterst natuurgetrouwe 1-op-1 kopie van het origineel. Van deze facsimile zijn 500 exemplaren gedrukt en ook al besteld vanuit Duitsland, Nederland, de VS, Japan en tal van andere landen.

De aller-allerhoogste top van musiceren....!! (Théotime Langlois de Swarte)

Bijdrage: Aart van der Wal

 

Michael Maul: Bach - Een liefdesverklaring

Het nieuwste boek over Johann Sebastian Bach is een bijzonder boek, alleen al vanwege de behandeling van de meest besproken werken: de cantates die Bach in zijn eerste jaren in Leipzig (1723-1727). Een van Bachs taken in Leipzig was wekelijks muziek schrijven voor de zondagse eredienst, wat resulteerde in meer dan 100 cantates. Michael Maul, een Duitse Bach-kenner van wie eerder onder meer een uitvoerige beeldbiografie verscheen, gaat bij deze werken kort en duidelijk in op de theologische en liturgische achtergronden, de tekstdichters, de praktische kwesties bij de totstandkoming en de relatie tussen tekst en muziek. Hij beseft het belang van al deze aspecten: hoewel in het compositieproces de volgorde van de fasen vast lag en ligt, beseft hij gelukkig terdege dat iedere fase de voorgaande in een nieuw licht kan plaatsen. Tekstdichters kunnen met een zekere vrijheid cruciale Bijbelteksten interpreteren, een componist kan dat met de tekst, een musicus kan dat met de partituur, wij anno 2024 met materiaal van drie eeuwen oud. Maul doet dat op kleine schaal (want een uitvoerige bespreking van alle cantates op deze manier zou het boek vijf keer zo dik maken), maar hij erkent het belang van wisselwerking en permanente interpretatie van bestaand materiaal en heeft een neus voor sprekende details. Muziek is zowel illustratie en intensivering van de tekst als interpretatie en toetreding tot een nieuw spiritueel domein – en vooral het spel daartussen.

Moet men Maul ondanks die prettige breedte toch plaatsen, dan is hij vermoedelijk meer een man van het woord dan van de muziek, al gaat hij uitvoerig in op het feit dat Bach na enige jaren in Leipzig wat uitgekeken raakte op zijn baan en uitkeek naar een functie elders. Instrumentale werken worden zeker niet vergeten, maar Maul is uitvoeriger over de grote vocale werken als de Matthäus-Passion en de Hohe Messe. Enerzijds bespreekt hij uitgebreid de religieuze aspecten van beide stukken, anderzijds erkent hij dat Bach daarin dezelfde compositietechnieken toepast die ook voor zijn instrumentale composities kenmerkend zijn. Zonder het met zoveel woorden te zeggen geeft Maul antwoord op de veel gestelde vraag wat Bach meer was: gelovige of ambachtsman. Het sympathieke antwoord: beide, het een kan niet zonder het ander, de vraag naar prioriteit is irrelevant. Dat Bach niet in het hokje past van eenzijdige bewonderaars, illustreert Maul ook met zijn bespreking van de invloeden op Bach.

Over Bach is zeer weinig bekend. Persoonlijke documenten zijn er vrijwel niet, bij de bekende portretten worden vraagtekens geplaatst en diverse composities zijn verloren gegaan. Pogingen zijn werk of persoon beter te begrijpen door de context erbij te halen zijn begrijpelijk (Christoph Wolff in zijn grote biografie maakt graag van deze methode gebruik), maar leiden af van het feit dat Bach ook een eigenzinnig wezen was die deed wat hij wilde ongeacht de context, in ieder geval binnen zijn kunst, anders begrijpt men niet waarom zijn superieuren soms zeer kritisch waren over zijn werk, hem zelfs ter verantwoording riepen en sommigen zijn overlijden absoluut niet betreurden. Ook Maul heeft vragen bij allerlei composities en situaties en stelt ze aan Bach, in passages met een ongewone typografie. Uiteraard krijgt hij geen antwoord, maar zijn vermoedens zetten ons aan het denken over Bachs motieven en nodigen uit tot verder onderzoek waardoor die vragen wellicht ooit worden beantwoord, al vermoed ik dat die antwoorden eerder komen van nu nog onbekende documenten dan van een nieuwe kijk op nu bekende documenten, al weet je het in deze kwestie natuurlijk nooit. Maul kent de Bach-documentatie op zijn duimpje en kan goed uitleggen. Hij schrijft niet helemaal voor beginners en legt dus niet alles uit, maar hij weet hoe hij leken en liefhebbers aan zich moet binden. De vele illustraties verlevendigen de tekst, de chronologie en werkenlijst zijn zeer nuttig, via een QR-code zijn de besproken stukken te beluisteren en de vertaling van Clemens Romijn maakt het betoog prettig leesbaar. Het geheel past volledig bij de ondertitel: Een liefdesverklaring. Na lezing van het boek wil men vooral luisteren en bewonderen. Mysterie of niet, de liefde groeit.

Siehe, ich stehe vor der Tür und klopfe an.....

J.S. Bach